Zerdeçal Faydaları

Zerdeçal;
1 m'ye kadar boylanabilen yeşil,tek yapraklı,uçuk sarı çiçekli,etli rizomlu çok yıllık bir bitkidir.Bitkinin kurutulmuş rizomları kullanılır.Bitki,yumurtamsı bir ana rizom,parmak şeklinde yan rizomlara sahiptir.Ana rizoma ''yuvarlak zerdeçal'',yan rizomlara ''uzun zerdeçal'' adı verilir.Rizomlar sarı renkli olup toz halde de koyu sarı renktedir.Drog çiğnendiği takdirde tükürüğü sarı renge boyar.Anavatanı Hindistan olan bitkinin tropik bölgelerde kültürü yapılmaktadır.Ülkemizde Hint safranı,safrankökü,sarıboya zerdeçav,zerdeçöp,kürküma adlarıyla da bilinir.

Zerdeçalın Kullanım Alanları;
Sağlıkta:Kürküminin safra artırıcı etkisi ispat edilmiştir.Safrakesesinde kasılmayı uyararak kesenin boşalmasını sağlar.Bu yüzden safra rahatsızlıklarında kullanılır.Aayrıca iltihap giderici etkisi de belirlenmiştir.Esas olarak hazmı kolaylaştırıcı ve gaz gidericidir.Peptik ülser ve ağrılarında,inflamasyon giderici etkisiyle romatizmal artritte diyarede ve haricen deri rahatsızlıklarında kullanılabilir.Halk hekimliğinde,astım,çıban,soğuk algınlığı,epilepsi,baş dönmesi,böcek sokmaları,sarılık ve mantara karşı ayrıca süt salgılanması için kullanılmıştır.
Gıdada:Tadı baharlı,portakalsı,zencefilsi ve çok hafif acı lezzettedir.Daha çok jelatin ve pudingler,çeşni maddeleri,hazır çorbalar,etler ve turşularda kullanılır.Gıdalar için uygun doğal renk katkılarının en önemlilerinden biridir.Ayrıca ipekli kumaşlar ve ince derilerin boyanmasında kullanımaktadır.

Zencefil Faydaları

Zencefil;
Çok yıllık,150 cm'ye kadar boylanabilen,kamış görünümünde,otsu bir bitkidir.Yaprakları mızrak biçiminde,sivri uçlu ve tarçın kokulu;çiçekler turuncu sarı renkli ve birçoğu bir aradadır.Bitkinin kullanılan kısmı kökleridir.Kökleri basitçe toplanıp açık havada kurutulursa gri zencefil;özel bıçaklarla dış tabakası soyulur,suyla yıkanır ve güneşte kurutulursa beyaz zencefil elde edilir.Güneydoğu Asya'da doğal olarak yetişir.Kuzey ve Güney Yarıküre'nin tropikal bölgelerinde kültürü yapılmaktadır.Hindistan,dünyanın en büyük zencefil üreticisidir.Üretilen ülkelere göre ''Nijerya zencefili'',''Çin zencefili'',''Afrika zencefili'',''Koşin zencefili'' olarak isimlendirilen tipleri vardır.Bunlardan en makbulü '' Kalküta zencefili'' adı verilen Hindistan'da üretilen tiptir.
Zencefilin Kullanım Alanları;
Sağlıkta:Uyarıcı,midevi,terletici ve kızartıcı etkilidir.Taşıdığı şogaol ve gingerol zencefile bulantı giderici etkisini kazandırır.Bu nedenle zencefil taşıt tutmalarında etkilidir.Bğırsak kaslarının hareketini aktive eder,tükürük salgısını uyarır,mide salgısını artırarak sindirimi kolaylaştırır.Kuvvet verici,iştah açıcı,sindirimi kolaylaştırıcı ve gaz söktürücü özelliklerinden dolayı kullanılır.Ayrıca hafif gastritlerde olumlu etki gösterir.Halk ilacı olarak da midevi,balgam söktürücü olarak bilinir ve soğuk algınlığına kullanılır.
Gıdada:Genellikle şerbet,meşrubat ve likör yapımında kullanılır.Çeşitli pastalara,keklere,meyve salatalarına,dolmalara,pilava ve her türlü beyazpeynire ilave edilir.Hintlilerin ''kori'' adlı baharat karışımında yer alır.

Yenibahar Faydaları

Yenibahar;
12 m'ye kadar boylanabilen,aromatik,yapark dökmeyen bir ağaçtır.Yaprakları oblong,çiçekleri küçük beyaz ve demetler halinde,meyveleri küçük yeşil olgunlaştığında ise kahverengidir.Olgunlaşmadan önce toplanıp kurutulmuş meyveleri ve meyvelerinden elde edilen uçucu yağı kullanılır.Ülkemizde Jamaika biberi olarak da bilinir.Orta ve Güney Amerika'da Karayibler'de yetişir.

Yenibaharın Kullanım Alanları;
Sağlıkta:Öjenol taşır.Bu nedenler kusu gibi etkisi de kazranfile benzer.Sindirim sistemini uyarır,hazmı kolaylaştırır ve gaz gidericidir.Ayrıca antiseptiktir.Diyarede kullanılır.İştah açıcı ve kuvvet verici karışımların içeriğinde yer alır.
Gıdada:Kuvvetli kokulu,baharlı lezzettedir.Gıda sanayiinde,baharat veya türevleri likör formülasyonlarında;ayrıca çiklet,şekerleme,dondurma,çorba,turşu ve içeceklerde kullanılır.

Ylang-Ylang Faydaları

Ylang-Ylang;
Uzakdoğuda çok sık kullanılan birbitkidir.Masaj yağlarına aromatik yağ olarak katıldıdğında rahatlatıcı bir etkisi vardır.Aynı amanda tütsü olarak de kullanıldığında kokusu sakinleşmeye yardımcı olur.Genel olarak aşırı solunumu,çarpıntıyı,sıkıntıyı azaltır.Sivilceli ciltlerde direkt veya buhar yoluyla uygulanırsa antiseptik bir özelliği vardır.Odada kokusu tütsü veya aroma olarak bulundurulduğunda cinsel olarak canlandırırcıdır.Ruhsal açıdan gerilim ve endişe hissettiğiniz zaman ylang-ylang yağı ile susamyağını karıştırarak yapacağınız bir masaj sizi oldukça rahatlatır.Fazla miktarda kaynatıp içmek veya bitkiyi doğrudan tüketmek yanlış olabilir.En uygunu ekstrelerini haricen veya koku olarak kullanamaktır.

Susam Faydaları

Susam;
Dik büyüyen,2 m'ye kadar boylanabilen bir yıllık bitkidir.Yaprakları mızraktan ovale kadar değişen şekillerde,beyaz,pembe ve mor çiçekli,kapsül şeklinde meyveli,çok sayıda küçük gri tohumlu bir bitkidir.Tohumlarından preslenerek yüzde 47 oranında elde edilen sabit yağı ve kökleri kullanılır.Anayurdu Afrika'dır.Tropikal ve subtropikal bölgelerde kültürü yaygındır.Ülkemizde Trakya,Ege ve Akdeniz bölgelerinde tarımı yapılmaktadır. Türkiye'de süsen adıyla da bilinir.Susamyağına ise şirik yağı,şırlan yağı,şırlağan yağı gibi isimler verilir.

Susamın Kullanım Alanları;
Sağlıkta:Sesamin ve sesamol antioksidan özelliktedir.Bundan dolayı susamyağı uzun süre acılaşmadan saklanabilir.Bu özelliğinden dolayı ve deri için yararı nedeniyle eczacılık teknolojisinde merhem,flaster ve değerli sabun yapımında kullanılır.Hayvanlar üzerinde yapılan deneylerde susam tohumlarının kan şekeri seviyesini düşürdüğü gözlenmiştir.Halk hekimliğinde köklerinden hazırlanan çayı öksürük kesici olarak ve astımda kullanılır.
Gıdada:Kabukları soyulmuş susam tohumlarının ezilmesiyle tahin elde edilir.Bu madde tahin helvası yapımında yer alır.Ayrıca tohumları hamur işlerinde kullanılır.Hafif kavrulmuş her türlü tuzlu yiyeceğe serpilir,çeşni ve tat verir.Yağı,yemeklik yağ olarak kullanılır.Besleyici değeri yüksektir.

Safran Faydaları

Safran;
20-30 cm boyunda,sonbaharda mor renkli ve güzel kokulu çiçekler açan,soğanlı çok yıllık bir bitkidir.Çiçekler yapraklardan evvel açar.Stigma kırmızı ve üç kolludur.Hindistan'dan Balkanlar'a ve Doğu Akdeniz ülkelerine kadar yetişebilen safranın halen en çok İran ve İspanya'da az da olsa Fransa ve İtalya'da kültürü tapılmaktadır.Ülkemizde Safranbılu'da az miktarda yetişmektedir.Aspir,cehri,çiğdem,Yemen safranı,safran çiçeği,safran çiğdemi adlarıyla da bilinir.

Safranın Kullanım Alanları;
Sağlıkta:Sakinleştirici,spazm çözücü ve sindirimi kolaylaştırıcı etkileri vardır.Bu nedenle sindirimle ilgili şikayetlerde kullanılır.Ayrıca kozmetik ve ilaçlarda renklendirme ajanıdır.Düşük dozlarda mide salgısını uyarır,yüksek dozlar uterus düz kasını uyarır.İştah açıcı ve midevi olarak günde 0,2-0,5 gram birkaç defa,yatıştırıcı miktarı günde 1-1,5 gram arasındadır.Düz kasları uyarıcı etkisi nedeniyle mukoz membranda ve uterusta kanama yapabilir.Yanlış kullanımda çocuk düşürücü etkisi vardır.
Gıdada:Kullanıldığı yemeğe sarı bir renk verir,zeytinyağında erimez.Keskin ve hafif acımsı bir tadı vardır.Bazı balık ve deniz mahsulleri yahnilerinde,pilavlarda,talılarda,soslardave hamur işlerinde kullanılır.

Sumak Faydaları

Sumak;
3 m'ye kadar boylanabilen,kışın yapraklarını döken bir ağaççıktır.5-21 yaprakçıktan oluşan,bileşik yapraklı,meyvesi tek tohumlu,üzeri tüylü ve esmer kırmızı renklidir.Yaprakları ve kurutulmuş olgun meyveleri kullanılır.Güney Avrupa ve Akdeniz çevresinde yetişir,Türkiye'de yaygındır.Tetre,tetri,tatari,tetere,tirimli tutuba,tavru,tahru,terici sumağı adıyla da bilinir.Sumak yaprağı,Türkiye'nin dış satım ürünlerinden biridir.

Sumak Kullanım Alanları;
Sağlıkta:Tanen taşıdığından yaprakları diyareye karşı kullanılır.Kan dindirici ve antiseptiktir.Sulu ekstreleri üzerinde yapılan farmakolojik deneyler bu ekstrelerin tannik asitten dolayı kasıcı bir etkiye sahip olduğunu göstermiştir.
Gıdada:Meyveleri baharat olarak özellikle Güneydoğu Anadolu'da bol miktarda tüketilmektedir.Birçok yöresel yemekte,öğütülmüş olarak veya ekstrakt(sumak ekşisi)şeklinde kullanılır.Tadı mayhoştur.Ayrıca yaprak ekstresi dericilikte ve kumaş boyamada kullanılır.

Siyah Hardal Faydaları

Siyah Hardal;
Tohumları 1,5-2 mm çapında,kırmızımsı siyah renkli,tahriş edici ve yakıcıdır.Bitkinin kullanılan kısmı tohumlarıdır.Akdeniz bitkisidir.Türkiye'de de bulunur.Kara hardal,eşek hardalı adıyla da bilinir.

Siyah Hardalın Kullanım Alanları;
Sağlıkta:Alilsenevolün kan çekici özelliğinden dolayı haricen yakı ve içerdiği müsilajdan dolayı da lapa halinde bronşit ve romatizmada kullanılır.
Gıdada:Sofra hardalı olarak bilinen baharatın terkibine girer.

Okaliptüs Faydaları

Okaliptüs;
Kışın yapraklarını dökmeyen,çabuk büyüyen bir ağaç türüdür.Anayurdu Avustralya ve komşu takımadalardır.Ayrıca ülkemizde de yetişir.

Okaliptüsün Kullanım Alanları;
Sağlıkta:Yaprakları öksürükte,soğuk algınlığında ve yüksek ateşte çaylara katılabilir.Tarihta daha çok sıtmada kullanılmış.Yapraklarını kaynayan suya tutup buharını içinize çekerseniz soğuk algınlığında ve sinüs problemlerinde faydalı olur.En çok yağı kullanılır.Ancak bu yağ ağız yoluyla alınmaz,toksiktir.Haricen buğu yoluyla kullanıldığında ise sinüsleri ve nefesi açar,ateşi düşürür,balgam söktürür.Yağı susamyağıyla karıştırılıp kullanılırsa romatizmaya karşı etkili olur.

Keten Faydaları

Keten;
50-60 cm yükseklikte,bir yıllık ,mavi çiçekli,otsu,ince gövdeli bir bitki.Ketenin kullanılan kısmı olgun tohumları ve bu tohumlardan elde edilen yağıdır.Ilıman bölgelerde doğal olarak yetişir.Hindistan,Mıdır,Brezilya,Kanada ve Avrupa'da lifleri,tohumu ve yağı için kültürü yapılmaktadır.Cimit,cinit,çimit,ezgin,gökdün,güdün,seğelek,segerek,segrek,zarek adlarıyla bilinir.Bu adların çoğu keten tohumu içinde kullanılır.

Ketenin Kullanım Alanları;
Sağlıkta:Tohum kabuğunun epidermasında müsilaj bulunmaktadır.Bu nedenle tohumlar suyu absorde ederek şişer ve jel benzeri bir kütle oluşturur.Böylece ketentohumu müshil etkisi gösterebilir.Dahilen kabızlıkta,sindirim sistemi tahrişlerinde,gastritin kısa süreli tedavisinde yardımcı olarak,mokuza tahrişlerinde,kronik öksürük ve bronşitte haricen ağrılı cilt iltihaplarında kullanılır.Halk arasında bitkinin toprak üstü kısımlarından kabızlıkta,balgam söktürmede ve idrar artırmada ilaç olarak kullanılır.Lifleri tekstil sanayiinde öenmlidir.

Mahlep Faydaları

Mahlep;
10 m'ye kadar boylanan,beyaz çiçekli bir ağaçtır.Avrupa ve Doğu Akdeniz ülkelerinde yaygındır.Türkiye'de Tokat,Zile,Niksar,Amasya,Çorum ve Mardin'de yetiştirilir.İdris ağacı,endirez,endürüz,keniro(Diyarbakır),kokulu kiraz ağacı,melem,yabani kiraz adıyla da bilinir.Mahlep tohumu elde etmek için olgun meyveleri sıyrılır.Güneşte kurutulur.Silindirler arasından geçirilerek çekirdek kırılır ve elenerek çekirdek tohum kabuğundan alınır.Türkiye'nin dış satım ürünüdür.

Mahlepin Kullanım Alanları;
Sağlıkta:İdrar artırıcı,midevi ve kuvvet verici olarak kullanılır.Halk arasında ise şeker hastalığında kullanılır.
Gıdada:Özellikle keklere,çöreklere ve kuru pastalara katılır.Likör sanayiinde kullanılır.Mahlep ağacı,dal ve kabukları içerdiği kumarin nedeniyle hoş kokuludur.Bu nedenle eskiden mahlep ağacının dallarından tütün içmekte kullanılan çubuklar yapılırmış.Mahlep ayrıca parfümeri sanayiinde de,yağı ise boya sanayiinde kullanılır.

Melek Otu Faydaları

Melekotu;
İki ve çok yıllık otsu bir bitkidir.Hazirandan eylüle kadar çiçek açar.Avrupa ve Asya'nın batısında yaygın olan melekotu ülkemizde de sulak ve gölgeli yerlerde yetişir.

Melekotu Kullanım Alanları;
Halk hekimliğinde haşlanmış ot,idrar söktürücü,terletici,ağrıları ve mide spazmını azaltıcı,öksürük kesici olarak kullanılır.Melek otunun tadı acı olduğundan iyi haşlanmalı ve az tüketilmelidir.