Ülkemizde çok yaygın olan bu ağaç meyvesiyle ünlüdür. Beyaz dut ve karadut olarak iki türü vardır. Beyaz dut, kurutulmuş olarak da pek sevilir. Çok tatlıdır. Karadutun olgunlaştıkça rengi mor siyaha dönüşenleri mayhoş, pembeleri ekşidir. Fazla dayanmaz bu nedenle kurutulmaya gelmez. Ancak suyunu sıkarak hazırlanmış dut şurubu halinde saklanır.
Dut ağacı çelikle üretilir. Kökleri suyu ararken çok derinlere uzanmadığı için yumuşak toprakları sever. İklim koşullarına dayanıklı ve uzun ömürlüdür.Bu ağaç haziranda budanır. Fakat, ağacı zayıf düşürmemek için çok budamamak sadece girift dalları almak gerekir.
Beyaz dut veren ağacın şifası taze yapraklarında, karadutun da meyve sindedir. Karadut çok daha makbuldür. Ev ilaçları arasında öteden beri çok kullanılır.
Faydaları;
- İdrar zorluğu için: 7 gram beyaz dut yaprağı, 1 su bardağı dolusu suda çay gibi haşlanır. İçilirse idrar söktürücü olarak şifadır.
- Ağız ve diş etlerinde meydana gelen iltihaplar için: Karadut şurubu günde birkaç kez, bir parça pamuğa damlatılarak bu yaralara sürülür.
- İltihaplanmış bademcikler için: 30 gram hatmi çiçeğini, 1 litre suda çay gibi haşlayarak, buna katılacak 1 çorba kaşığı dut şurubu çok faydalı bir gargara dır.
Ancak, süt çocuklarında sıkça görülen pamukçuk da bir ağız yarasıdır. Ama dut şurubunu bunlarda kullanmamak gerekir. Bu yararlar için, bir bardak ılık suda bir kahve kaşığı karbonat eritilir. Yara, sık sık bu suya batırılan temiz bir tülbentle silinirse çabuk iyileşir.
